Concept

Itemsheet

ITEMSHEET INTERVIEW Bierbrouwer

WIE? Interviewer: Floortje Dubbeld

Geïnterviewde: Nederlandse bier cultuur

WAT Interview met Nederlandse bier cultuur

WAAR? Via de telefoon

WAAROM: Bier is een belangrijk onderwerp geweest in de geschiedenis van Amsterdam

WANNEER: Ik wil mijn interview in de tweede week van april afnemen. We hebben een half uur de tijd voor het interview.

HOE: 1 interview wordt op locatie gegeven en de ander via de telefoon

OUTPUT: artikel van 750 woorden

Informatie over het bier in Amsterdam

In de middeleeuwen dronken Amsterdammers veel bier, omdat water vaak vies was. Eerst kwam bier uit Duitsland, maar al snel begonnen ze in Amsterdam zelf te brouwen. In de Gouden Eeuw groeide Amsterdam snel en had de stad meer dan 100 brouwerijen. Bier werd met schepen over de grachten vervoerd en zelfs verkocht aan andere landen. Door de handel met de VOC kwamen er nieuwe kruiden en ingrediënten in sommige bieren. Toen In de 19e eeuw veranderde alles toen grote brouwerijen zoals Heineken ontstond. Zij maakten pils dat steeds populairder werd, waardoor veel kleine brouwerijen verdwenen. Tijdens de wereldoorlogen was er weinig graan en werd bier minder gedronken. Na de oorlog bleven er nog maar een paar brouwerijen over in Amsterdam.

Toch kwam er in de jaren 80 eindelijk een verandering. Mensen wilden weer ambachtelijk bier en kleine brouwerijen zoals Brouwerij ’t IJ en De Prael kwamen op. Sindsdien groeit de biercultuur in Amsterdam snel. Nu zijn er veel speciaalbieren en brouwerijen door de hele stad. Bierfestivals en proeflokalen trekken steeds meer bezoekers.

Bron: https://www.maandvandegeschiedenis.nl/page/18079/bier—amsterdam-stad-van-bier-en-brouwers#:~:text=Je%20begint%20in%20de%20recente,hoppenbier%20in%20de%2014e%20eeuw.&text=Er%20bestaan%20wereldwijd%20zo’n%20400%20verschillende%20biersoorten.

Informatie over Nederlands bier cultuur’

Op woensdag 30 november 2016 is de website “Nederlands bier cultuur” ontstaan. Vroeger verzamelden liefhebbers zelf informatie over Nederlands bier en de biercultuur. Iedereen had zijn eigen website met een eigen kijk op bier. Hierdoor stond alle informatie op verschillende plekken. De laatste jaren zijn er zoveel nieuwe brouwerijen bijgekomen dat één persoon dit niet meer alleen kan bijhouden.

Bron: https://www.nederlandsebiercultuur.nl/organisatie/doel-en-ontstaan

VRAGEN

Zijn er oude recepten of bewijzen gevonden van bier uit die tijd, zo ja wat dan?

Waarom dronken mensen meer bier dan water en hoe hebben ze dat opgelost?

In de middeleeuwen kwam veel bier uit Duitsland. Hoe heeft dat Amsterdams bier beïnvloed?

Wat leerden Amsterdamse brouwers van Duitse biermakers?

Waarom begon Amsterdam belasting te vragen op bier in de 16e eeuw?

Wat gebeurde er met de kleine brouwerijen door deze belasting?

Was er een verschil tussen het bier van arme en rijke mensen?

Hoe werden de grachten gebruikt om bier te vervoeren?

Welke kruiden en ingrediënten gebruikten brouwers vroeger in hun bier?

Zijn er oude recepten die nu weer worden gebruikt?

Had de handel van de VOC invloed op Amsterdams bier?

Was Amsterdams bier populair in het buitenland?

Waarom verdwenen veel kleine brouwerijen in de 19e eeuw?

Was het meteen populair of hielden mensen vast aan de oude bierstijlen?

Hoe begon de opkomst van kleine brouwerijen in Amsterdam?

Wanneer kwamen er weer meer kleine bierbrouwers in de stad?

Welke oude bierstijlen uit Amsterdam worden tegenwoordig opnieuw gebrouwen?

Hoe heeft het toerisme de biercultuur in Amsterdam veranderd?

Heeft de stad een unieke bierstijl of invloed gehad op andere landen?

Hoe ziet de toekomst van bier in Amsterdam eruit?

Voorgesprek

Nog niet van Toepassing

bier

Van Hamburg naar Amsterdam-Oost: het bierverhaal gaat door

“We hopen over 100 jaar de beste bier brouwerij van Nederland te zijn” – Brouwerij Blauwdruk

Waar begon die relatie eigenlijk? Bierhistoricus Leendert Alberts neemt ons mee terug naar de 14e eeuw, toen het eerste Noord-Duitse handelsbier via de Zuiderzee de stad binnenkwam. Amsterdam was toen vooral een handelsstad. Toch groeide het uit tot een plek met een rijke geschiedenis van bier. Er bestaan niet alleen grote brouwerijen zo als Heineken en Amstel, maar ook in kleine brouwerijen. Brouwerij Blauwdruk uit Amsterdam-Oost is daar een van.

Het begon allemaal met Noord-Duits handelsbier. Volgens Leendert was dat destijds het beste bier van Europa. “Toen werd er al met hop gebrouwen,” vertelt hij. “Het was bitterder en het was langer houdbaar.” Het bier werd vanuit Hamburg over de Zuiderzee vervoerd. Amsterdam lag op de route, want dat lag voor de grotere steden. In 1323 bepaalde de graaf van Holland dat alles wat langs de stad kwam, tol moest betalen.

Toch werd er in Amsterdam zelf weinig bier gebrouwen. Leendert legt uit dat Het IJ  in verbinding stond met de Zuiderzee. “Het water was toen te brak om er bier van te maken.” Daardoor telde de stad maar 10 à 15 brouwerijen. Veel minder dan je eigenlijk zou verwachten, maar het eindigde daar niet. De stad groeide uit tot een bruisende bierstad. Van de opkomst van Heineken en Amstel tot de nieuwe generatie brouwers.

Bier van brouwerij Blauwdruk in Amsterdam-Oost

Een goed voorbeeld daarvan is Brouwerij Blauwdruk in Amsterdam-Oost. De bierhobby van Erwin en Alex begon in Enschede, waar ze elkaar leerden kennen tijdens hun studententijd. Erwin heeft engineering gestuurd en Alex design engineering. “Dat is er dus redelijk in geramp” vertelt Alex.  De naam van hun brouwerij ontstond niet zomaar. “Noflik”, het Friese woord voor gezelligheid, was ook een optie. Erwin is Fries, maar Alex niet. Alex vond dat geen goed idee vertelt hij. “Een Friese naam zal minder goed aanslaan bij de Amsterdammers” aldus Erwin.

De naam ‘Blauwdruk’ paste beter. “Als je een project technisch aanpakt,” zeggen ze, “begin je met een concept, dan een prototype, en daarna een blauwdruk.”

Behalve hun brouwerij hebben ze ook een stokerij, opgezet door de vader van Erwin. De mannen van Blauwdruk dromen groots. Ze hopen dat hun brouwerij over 100 jaar de beste van Nederland is.

Volgens Leendert heeft Amsterdam al eeuwenlang het voordeel dat er veel mensen wonen en veel toeristen komen. Het zorgt voor een constante vraag naar bier. Brouwerij Blauwdruk zit in Amsterdam dus wel goed.

Het verschil tussen arm en rijk

“Voor 1600 dronk eigenlijk iedereen bier in Amsterdam,” zegt Leendert Alberts, “Niet omdat mensen nou zo veel zin hadden in alcohol, maar omdat er gewoon weinig anders beschikbaar was.” Water was er wel, maar daar hadden de inwoners hadden weinig vertrouwen in. Wijn was een luxeproduct voor de rijken. “Sterker bier of wijn, dat kon je je alleen krijgen als je wat te besteden had. De arme mensen dronken slap bier” zegt Leendert. Weinig alcohol, maar wel voedzaam en goedkoop. Op slap bier zat bovendien geen accijns. Dat hield het bereikbaar voor iedereen.

De mensen dronken gemiddeld zeker een liter per dag,” zegt hij. “En ja, ook kinderen in weeshuizen kregen gewoon bier bij het ontbijt.”  Na 1600 veranderde dat langzaam. “Toen kwamen er andere dranken op de markt: jenever, thee, koffie. Ineens had je meer keus dan alleen bier. ” Dit had gevolgen voor de bierhandel. “De bierconsumptie daalde van 400 naar 300 liter per persoon per jaar.”

Bier brouwen in Amsterdam was niet ideaal. “Het IJ was verbonden met de Zuiderzee,” legt Leendert uit, “ dat betekende het water te brak was. ”Daar kun je geen goed bier mee maken.” Brouwers moesten hun water dus van buiten de stad halen. Uit de Amstel, of de Haarlemmermeer. Sommigen gingen zelfs helemaal naar de Vecht bij Abcoude. Dat gebeurde met speciale waterschuiten. “Dat was onhandig en vooral duur,” zegt Leendert. “Ze maakte vooral kuitbier, een soort witbier met zo’n vier procent alcohol. Populair, maar niet bijzonder.” In plaats van gerst werd er vaak haver gebruikt. Volgens Leender was haver goedkoper en overal te krijgen. Brouwers zeiden dan ook: “Met haver kun je goedkoper bier maken, en het smaakt nog steeds prima.”

Opkomst van de pils

“De Duitse brouwers wisten als geen ander hoe je pils moest maken,” zegt Leendert. Toen merken zo als Heineken en Amstel daar in 1870 ook mee wilde beginnen, wisten ze wat ze moesten doen. Ze wilde Duitse brouwmeesters naar Amsterdam halen. “Die mannen lieten stap voor stap zien hoe het moest,” vertelt hij.  Rond 1870 ging het snel. Net buiten de stad ontstond grote bierfabrieken , Heineken en Amstel.  Toch is de liefde voor oude stijlen nooit helemaal verdwenen. Zoals Brouwerij ’t IJ, die brouwt nog steeds witbier. Tegelijkertijd is er nog een ander biersoort dat steeds populairder wordt. “IPA, dat is een oud Engels bier,” vertelt Leendert. Volgens hem is het pas de laatste twintig jaar echt populair geworden.

Het is een bitter en sterk geurend bier dat via Amerika naar Nederland is gekomen. Inmiddels brouwen veel Amsterdamse brouwers hun eigen versie.

zie hier mijn foto serie

Fotografie

Tijdens mijn fotoserie neem ik jullie mee naar Theater De landing op campus Uilenstede. Het theater is broedplaats voor o.a. studenten en nieuwe theater makers. De mensen die je ziet zijn acteurs van de musical “Koudvuur” en het team van De landing.

Treatment

Kunst vertelt geschiedenis van Amsterdam

 

Scene 1

Een breed shot van het Rijksmuseum, met mensen die in en uit het gebouw lopen. De camera beweegt langzaam van links naar rechts, tot dat het museum volledig zichtbaar is. Je hoort op de achtergrond mensen praten en iemand die muziek aan het spelen is. In beeld verschijnt de titel van de mini doc: “Kunst vertelt geschiedenis”.

 

 Scene 2

De camera staat gericht op de jongens die aan het luisteren zijn. Het wordt gefilmd in de grote haal van het Rijksmuseum wanneer je binnenkomt. Marije is half in beeld. Je hoort de VO waarin ze vertelt wie ze is en wat ze doet. Als sync geluid hoor je het geluid in het museum, dus je hoort mensen praten in een grote zaal.

 

Scene 3

Nu zien we Marije iets uitleggen, nog steeds in de grote hal, aan de twee jongens die naast elkaar staan. Je ziet de twee jongen kijken naar de iPad van Marije. Hier hoor je op de achtergrond mensen praten. Hierin vertelt ze aan wie ze zoal die rondleidingen geeft.

 

Scene 4 

Hier zien we de twee jongen op een bankje zitten die aan het kijken zijn naar een schilderij. Hier praten ze dan ook over en ze wijzen er nog een beetje naar het schilderij. Ook hier horen we dan ook weer mensen praten en lopen.

 

Scene 5 

Hier staan we bij een schilderij waar ze uitleg geeft aan de twee jongens. Hier wijst ze dan ook wat bepaalde details aan van het schilderij. De twee jongens kijken geïnteresseerd naar het schilderij. Hier vertelt ze nog verder aan wie ze rondleiding geeft.

 

Scene 7

Hier brengen wij een Close-up van de gids haar Ipad hierin laat ze nog een brief zien die de graaf van Holland heeft geschreven. Hier wijst ze dan ook dingen aan. Ze zoomt nog in Hierin hoor je op de achtergrond mensen praten lopen.

 

Scene 8 

De camera draait richt zich op het schilderij waar de voc de tweede vaart ging maken. Daarna zie dat Marije wat uitlegt aan de jongens over het schilderij en ze kijken er alle 

drie naar

Scene 9

Hierin wordt een schilderij laten zien van de 20ste eeuw. Hierin vertelt ze dat ze welke hoogtepunten ze laat zien als ze rondleidingen geeft. Op de achtergrond hoor je mensen praten en lopen

 

Scene 10

Hier lopen ze door een haal en kijken ze naar boven, want daar hangen allemaal schilderijen. Hierin vertelt ze wat ze zo leuk vindt om bij het Rijksmuseum te werken. Op de achtergrond hoor je mensen praten en lopen. De camera loopt dat dan mee met hun. Achterkant en voorkant

 

Scene 11

Hier zie je de achterkant van de jongens die naar boven kijken. Hier vertelt Marije meer over wat ze zo leuk vindt aan haar werk. Op de achtergrond hoor je mensen praten en lopen.

 

Scene 12

Hier zie je de voorkant van de jongens en de zijkant van Marije.  De jongens luisteren en kijken naar Marije. Hier zegt ze hoe geen elke rondleiding hetzelfde is.

 

Scene 13

Hier zien we de bibliotheek van het museum. Het beeld gaat van links naar rechts en je hoort mensen praten en lopen. 

 

Scene 14

Hier legt ze weer wat uit bij een schilderij waar vroeger de burgemeester woonde. Hier heeft ze dr ipad vast. De jongens kijken naar. Ook hier hoor je mensen praten en lopen.

 

Scene 15

Hier staat ze voor de nachtwacht ze is wat aan het uitleggen aan de jongens. Als vo hoor je dat ze de rondleiding 750 jaar Amsterdam aankondigt. 

 

Scene 16 

De plattegrond van Amsterdam is dan te zien. Hier zoomt de camera uit. Je ziet de twee jongens te zien. Hier zegt ze wat er allemaal te zien is tijdens die rondleiding

 

Scene 17

Een over shoulder op Marije gericht. Hier vertelt ze dat dit het einde is van de rondleiding en dat ze gaan kijken uit het raam om te kijken hoe Amsterdam er nu uitziet. Hieronder hoor je ook mensen zachtjes praten en lopen

Scene 18 

Hierin zie je Marije naar een van de jongens staan bij het raam. Hierin vertelt ze dat je nu heel anders gaat kijken naar de stad, na zo’n rondleiding. Dit is een close-up op Marije.

 

 

Scene 19 

Hier zien we dat Marije de jongens bedankt en ze een hand geeft.  Dit speelt zich af in de haal waar we ook begonnen waren. De jongens lopen weg.

Filmplan

Film plan Mini Doc

Beschrijving van de video:

Tijdens de rondleiding in het rijksmuseum Amsterdam 750 jaar, Ga ik meelopen met iemand die daar rondleidingen geeft. Doormiddel van de kunst tijdens die tentoonstelling wil ik de geschiedenis van Amsterdam vertellen. Denk hierbij aan de schippers, immigranten, mannen en vrouwen en hoe zij Amsterdam hebben gemaakt tot waar we nu zijn. Tijdens die tentoonstelling laat ik ook de plattegrond zien van Amsterdam in 1544 en dan nu in 2025. Ik wil sfeer shots maken van de achterkant van mensen die naar de tentoonstelling aan het kijken zijn en dat mijn hoofdrolspeler iets gaat uitleggen aan de mensen die het bijwonen. In de video komt het best bewaarde kunstgeheim van Amsterdam in beeld gebracht van Artus Quellinus, dus hier kan wat kort verteld over worden. Het is dan de bedoeling dat mijn hoofdpersoon een paar leuke feiten verteld over Amsterdam wat niet veel mensen weten. Ik wil graag deze video maken, omdat ik zelf erg geïnteresseerd ben in de geschiedenis van de kunst in het Rijksmuseum. Dit is dan ook voor mij de uitgelegen kans om hier een mooie video van te maken voor AT5.

Het Rijksmuseum bestaat al sinds 19 november 1798 en op 13 juli 1887. Toen de eerste paal erin ging duurde het alleen nog acht jaar voordat de allereerste bezoeker naar binnen kon. Wat het leuk maakt voor jongere is dat als je onder de 18 bent je gratis naar binnen kan. 1 van de bekendste Nederlandse schilderijen hangt daar: “De Nachtwacht”. De architect (Pierre Cuypers). Omdat de collectie van het museum maar bleef groeien, zijn er door de jaren heen vleugels erbij gebouwd. Er is tussen 2003 en 2013 een grote renovatie geweest, dat heeft dus langer geduurd dan de originele bouw. Het museum heeft nu in totaal 80 zalen en meer dan 8000 kunstwerken. Het grootste kunstwerk van het museum: “De Nachtwacht”, is in 1911 en 1975 flink beschadigd geraakt. In 1990 werd het schilderij met zuur aangevallen. Niet alleen staat het Rijksmuseum op het museumplein, maar ook kan je op Schiphol schilderijen bewonderen

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijksmuseum_Amsterdam

Bron: https://blog.musement.com/nl/6-interessante-weetjes-over-het-rijksmuseum/

Hoofdpersoon:

Marije Dekker werkt al 2 jaar en 3 maanden bij het Rijksmuseum als assistent development en ze is daarnaast ook museumdocent. Ze heeft kunstgeschiedenis gestudeerd op de UVA, dus kan ze veel vertellen over kunst. Ze doet rondleidingen aan sponsoren van het museum.

Crucial scenes:

De plattegrond van Amsterdam in 1544 en in 2025

Sfeerbeelden Marije die iets gaat uitleggen tijdens de rondleiding

De achterkant van de bezoekers die naar een schilderij aan het kijken zijn

Achtergrond muziek:

Dit achtergrond muziek wil ik graag gebruiken voor mijn video

Mediaplatform: Ik maak deze minidoc voor het Youtube kanaal van AT5 en eventueel de website van AT5. Ze richten zich vooral op lokaal nieuws, cultuur en evenementen in Amsterdam.

Doelgroep: De doelgroep bestaat uit cultuurliefhebbers die in Amsterdam wonen en die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Amsterdam en kunst.

Stijl en Vorm:

Stijl: Informatief, De toon is persoonlijk en gericht op de geschiedenis van de stad met kunst als hoofdmiddel.

Vorm: Een korte documentaire tussen de 3/4 min, met een rondleiding 750 jaar amsterdam door het Rijksmuseum en uitleg door de rondleidster. Visuele Overgangen tonen de geschiedenis en plattegronden van Amsterdam, ondersteund door grafische onderdelen zoals, tekst, bewegende overlays en infographics.

Het formaat van de video wordt 16×9, zodat het het op Youtube past

Audiovisueel

Tijdens de mini doc neem ik jullie naar het Rijksmuseum. De gids (Marije in dit geval) vertelt over haar werk en wie zij rondleid en wat ze er zo leuk aan vindt.
Omdat Amsterdam 750 jaar bestaat, is er een speciale rondleiding voor Amsterdam 750 jaar.

Grote drukte bij betoging voor vrouwenrechten in Amsterdam

In Amsterdam hebben vele duizenden mensen meegedaan aan de Feminist March. Ze liepen op deze Internationale Vrouwendag van de Dam naar het Museumplein om op te komen voor vrouwenrechten. De organisatoren spreken over zeker 20.000 deelnemers. De politie heeft geen cijfers genoemd.

 

De organisatie spreekt van een “massale opkomst” die laat zien dat feminisme “relevanter is dan ooit”.